Sosyal güvenlik sistemimizde erken emeklilik denildiğinde akla genellikle bedensel engeller gelse de psikolojik ve ruhsal rahatsızlıklar da vatandaşlara yeni bir emeklilik kapısı aralayabiliyor. SGK Uzmanı İsa Karakaş tarafından paylaşılan detaylara göre zihinsel sorunlarla mücadele eden sigortalılar belirli şartları taşımaları halinde yaş sınırına takılmadan emeklilik dilekçesi verebiliyor. Ciddi ruhsal yorgunluklar ve hastalıklar SGK tarafından iş gücü kaybı noktasında son derece geçerli bir mazeret olarak kabul ediliyor.
Yaş Şartı Yok Sadece 1800 Gün Primle Emekli Olmak Mümkün
Normal şartlarda emeklilik hakkı elde edebilmek için yaş prim gün sayısı ve sigortalılık süresi gibi kriterlerin bir arada tamamlanması istenirken malulen emeklilik sisteminde yaş şartı tamamen ortadan kalkıyor. Bu durum özellikle genç yaşta psikiyatrik rahatsızlıklarla mücadele eden sigortalılar için çok büyük bir avantaj yaratıyor. SGK verilerine bakıldığında erken emekli olan vatandaşlar arasında kanser hastalarından hemen sonra en kalabalık 2. grubu psikiyatri hastalarının oluşturduğu görülüyor. Bu haktan yararlanan kişiler sadece düzenli bir emekli maaşına kavuşmakla kalmıyor aynı zamanda hiçbir ekstra prim ödemeden ömür boyu ücretsiz sağlık hizmeti alma hakkını da elde ediyor.
Yüzde 60 ve Yüzde 40 Raporla Emekliliğin 2 Farklı Yolu Bulunuyor
Erken emeklilik için izlenecek yol hastalığın başlama tarihine ve rahatsızlığın sağlık kurulu raporuna yansıyan boyutuna göre farklılık gösteriyor. Hastalığın mutlaka sigorta başlangıcından sonra ortaya çıkmış olması şartı aranıyor. Vatandaşların önünde değerlendirebilecekleri 2 farklı seçenek bulunuyor:
Malulen Emeklilik Yolu: Kurum yetkili hastanelerinden en az yüzde 60 oranında iş gücü kaybı raporu alınabiliyorsa bu yol açılıyor. Bu sistemde 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 gün prim ödemesi yeterli kabul ediliyor. Hatta kişi başkasının sürekli bakımına muhtaç seviyedeyse 10 yıl şartı tamamen kaldırılarak sadece 1800 günle işlemler hızla tamamlanabiliyor.
Engelli Emekliliği Yolu: İş gücü kaybı yüzde 40 ve üzeri olan ancak malullük için gereken yüzde 60 seviyesine ulaşmayan kişiler ise engelli emekliliği hakkından faydalanabiliyor. Bu seçenekte ise kişinin sigorta giriş tarihine bağlı olarak 15 yıl 3600 gün ile 18 yıl 4680 gün arasında değişen şartların sağlanması isteniyor.
Uzmanlar ruh sağlığının en az beden sağlığı kadar önemli olduğunu hatırlatarak ciddi rahatsızlıkları bulunan vatandaşların zaman kaybetmeden SGK müdürlüklerine başvurup haklarını aramaları gerektiğini vurguluyor.
